اسلام آباد: آئي ٽي ۽ ٽيليڪام سيڪريٽري چيو آهي ته يمن جي سمنڊ کان چار کان پنج انٽرنيٽ ڪيبل ڪٽيا ويا آهن، پاڪستان ڏانهن ايندڙ ٻه ڪيبل متاثر ٿيا آهن، جنهن جي ڪري انٽرنيٽ سست آهي، ڪيبل بحال ڪرڻ ۾ چار کان پنج هفتا لڳي سگهن ٿا.
آئي ٽي ۽ ٽيليڪام سيڪريٽري چيو آهي ته ڪيبل بحال ڪرڻ لاءِ خاص ٻيڙين جي ضرورت آهي، ٽي وڌيڪ ڪيبل 12 کان 18 مهينن ۾ پهچندا، ٽي ڪيبل يورپ کان پاڪستان کي ڪنيڪٽوٽي فراهم ڪندا، ٽي ڪيبل پاڪستان آڻڻ لاءِ معاهدا ڪيا ويا آهن.
آئي ٽي ۽ ٽيليڪام سيڪريٽري چيو آهي ته يمن جي سمنڊ کان ڪيترائي آبدوز ڪيبل ڪٽيا ويا آهن، هڪ يا ٻه نه پر چار کان پنج ڪيبل ڪٽيا ويا آهن، يمن جي صورتحال جي ڪري صورتحال سنگين آهي، پاڪستان ڏانهن ايندڙ ٻه ڪيبل متاثر ٿيا آهن، ڪمپنين بينڊوڊٿ کي متبادل رستي ڏانهن منتقل ڪيو آهي، ڪيبل بحال ڪرڻ ۾ چار کان پنج هفتا لڳي سگهن ٿا.
اسٽينڊنگ ڪميٽي آئي ٽي ۽ ٽيليڪام جو اجلاس چيئرمين امين الحق جي صدارت هيٺ ٿيو. ڪميٽي جو اجلاس خاص طور تي اسلام آباد آئي ٽي پارڪ ۾ ٿيو جنهن ۾ ڪميٽي ميمبر صادق ميمڻ انٽرنيٽ جي سست رفتاري، خلل ۽ رفتار جو مسئلو اٿاريو.
صادق ميمڻ چيو ته چيو پيو وڃي ته ٽي نوان ڪيبل اچي رهيا آهن، جيڪڏهن ٽي نوان ڪيبل اچي رهيا آهن ته پوءِ انٽرنيٽ جا مسئلا ڇو آهن؟
سيڪريٽري آئي ٽي ۽ ٽيليڪام چيو آهي ته يمن جي سمنڊ تي ڪيتريون ئي آبدوز ڪيبل ڪٽيون ويون آهن، هڪ يا ٻه نه پر چار کان پنج ڪيبل ڪٽيون ويون آهن، يمن جي صورتحال سبب صورتحال سنگين آهي، پاڪستان ۾ ايندڙ ٻه ڪيبل متاثر ٿيا آهن، ڪمپنين بينڊوڊٿ کي متبادل روڊ تي منتقل ڪيو آهي، ڪيبل جي بحالي ۾ چار کان پنج هفتا لڳي سگهن ٿا.
سيڪريٽري آءِ ٽي ۽ ٽيليڪام چيو آهي ته ڪيبلز جي بحالي لاءِ خاص ٻيڙين جي ضرورت آهي، ٽي وڌيڪ ڪيبل 12 کان 18 مهينن ۾ پهچندا، ٽي ڪيبلز يورپ کان پاڪستان کي ڪنيڪٽوٽي فراهم ڪنديون، ٽي ڪيبلز پاڪستان آڻڻ لاءِ معاهدا ڪيا ويا آهن.
اسلام آباد ۾ آئي ٽي پارڪ منصوبي تي بريفنگ ڏيندي سيڪريٽري آءِ ٽي ضرار هاشم چيو ته هي پارڪ ڪوريا جي فنڊنگ سان قائم ڪيو پيو وڃي، ٽيڪنالاجي پارڪ لاءِ 78 ملين ڊالر جو قرض مليو آهي، هي قرض 2017 ۾ ڏنو ويو هو ۽ ڏهه سالن جو گريس پيريڊ رکيو ويو هو، هي قرض ڪوريا کي 30 سالن جي عرصي ۾ واپس ڪرڻو آهي، قرض پاڪستان کي 0.5 سيڪڙو جي مارڪ اپ تي آسان قسطن ۾ ادا ڪرڻو آهي.
سيڪريٽري آءِ ٽي ۽ ٽيليڪام وڌيڪ چيو ته آئي ٽي پارڪ جو ڌيان آئي ٽي ڪمپنين کي آڻي برآمدات وڌائڻ آهي، اسلام آباد ٽيڪنالاجي پارڪ عالمي معيارن مطابق ٺاهيو پيو وڃي، اسلام آباد ۽ ڪراچي آئي ٽي پارڪ ڪوريا جي فنڊنگ سان ٺاهيا پيا وڃن.
ان موقعي تي ڪورين ڪمپني جي نمائندي اسٽينڊنگ ڪميٽي کي به بريفنگ ڏني. اسٽينڊنگ ڪميٽي آءِ ٽي پارڪ ۾ دير تي ڪمپني سان ناراضگي جو اظهار ڪندي خط لکڻ جي هدايت ڪئي.
ڪميٽي جي چيئرمين سيد امين الحق چيو ته وزارت کي آءِ ٽي ڪمپني کي ناراضگي جو خط موڪلڻ گهرجي، منصوبي جي شروعات کان اڳ تيز برسات پئي، جنهن جي ڪري دير ٿي.
ڪميٽي کي بريفنگ ڏني وئي ته اسلام آباد آءِ ٽي پارڪ منصوبي تي ڪم 2022 ۾ شروع ٿيو، ڊالر جي بحران جي ڪري درآمدات 6 مهينن لاءِ بند هيون، منصوبي ۾ ڊيوٽي ۽ ٽيڪس جي ڪري به دير ٿي، ڪمپني حڪومت کان ڊيوٽي ۽ ٽيڪس کان ڇوٽ جي درخواست ڪري رهي آهي.
ڪميٽي ميمبرن پڇيو ته ڇا معاهدي تي صحيح دوران ڊيوٽي ۽ ٽيڪس تي بحث نه ڪيو ويو؟
ڪميٽي کي ٻڌايو ويو ته حڪومت ۽ ڪورين ڪمپني هن مسئلي جي مختلف تشريح ڪري رهيا آهن، منصوبي جا 9 پروجيڪٽ مئنيجر 13 مهينن ۾ تبديل ٿيا، ڪمپني پڻ انهي سبب لاءِ ٽيڪس ۽ ڊيوٽي کان ڇوٽ جي درخواست ڪئي.
سيد امين الحق چيو ته منصوبو اڳ ئي 8 مهينن کان دير جو شڪار آهي، ڇا هي منصوبو 31 آڪٽوبر تائين مڪمل ٿيندو، جنهن تي ڪورين ڪمپني جي نمائندي چيو ته منصوبو 31 آڪٽوبر تائين مڪمل نه ٿي سگهندو.
سيد امين الحق چيو ته جيڪڏهن هي منصوبو 31 آڪٽوبر تائين مڪمل نه ٿيو ته هڪ ٻيو عدم اطمينان جو خط ڏنو وڃي، ڪمپني کي بليڪ لسٽ پڻ ڪري سگهجي ٿو.
ڪورين ڪمپني جي نمائندي يقين ڏياريو ته منصوبي تي گهڻو ڪم 31 ڊسمبر تائين مڪمل ڪيو ويندو، اسلام آباد ٽيڪنالاجي پارڪ منصوبي جي ڪميشننگ فيبروري 2026 تائين مڪمل ڪئي ويندي.
سيد امين الحق چيو ته منصوبي جي آخري تاريخ 31 آڪٽوبر آهي، ان کي هن آخري تاريخ اندر مڪمل ڪيو وڃي، وزارت کي نومبر جي شروعات ۾ فيصلو ڪرڻ گهرجي ته ڪمپني خلاف ڪهڙي ڪارروائي ڪرڻي آهي.
