ڪراچي: 2025ع جو سال ڀارت لاءِ پرڏيهي پاليسي جي لحاظ سان بدترين سفارتي شرمندگي جو سال ثابت ٿيو، جتي عالمي سطح تي ڀارت کي بار بار ناڪامي کي منهن ڏيڻو پيو. ڀارتي اخبار دي هندو پنهنجي تجزيي ۾ 2025ع کي ’’واعدن جي وکرڻ‘‘ جو سال قرار ڏنو ۽ لکيو ته علامتي سفارتڪاري، ذاتي لاڳاپا ۽ بيانيه سازي معاشي، عسڪري ۽ سفارتي طاقت جو نعم البدل نه بڻجي سگهي. اخبار موجب ڀارت نه رڳو پاڻ سان پر پنهنجي ڀائيوارن سان به اهڙا واعدا ڪيا جن تي عملدرآمد لاءِ ان وٽ اثر رسوخ ۽ قوت موجود نه هئي.
امريڪا سان لاڳاپن ۾ 25 سيڪڙو ٽيريف، روسي تيل تي پابنديون ۽ H-1B ويزا تي پابندي ڀارت لاءِ سخت ترين سال ثابت ٿيون. نئين آمريڪي نيشنل سيڪيورٽي اسٽرٽيجي ۾ ڀارت جو ڪردار محدود ڪيو ويو. چين ۽ روس سان اعليٰ سطح ملاقاتن باوجود لائن آف ايڪچوئل ڪنٽرول تي ڪا به سيڪيورٽي اڳڀرائي نه ٿي، سيڙپڪاري جون رڪاوٽون برقرار رهيون ۽ ڀارت رڳو علامتي موجودگي تائين محدود رهيو. توانائي شعبي ۾ آمريڪي دٻاءَ سبب ڀارت کي روسي تيل بابت پنهنجو موقف تبديل ڪرڻو پيو.
دي هندو پهلگام فالس فليگ آپريشن کي سنگين سيڪيورٽي ناڪامي قرار ڏنو ۽ لکيو ته عالمي سطح تي ڀارت کي عسڪري ڪارروائين لاءِ حمايت نه ملي. جهازن جي نقصان تي خاموشي به ڀارت جي ساک کي سخت ڌچڪو پهچايو. سعودي-پاڪستان دفاعي معاهدو به ڀارت لاءِ هڪ اضافي ڌچڪو ثابت ٿيو.
اخبار موجب ڀارتي تجزيه نگار هاڻي پاڪستاني قيادت کي سخت گير ۽ منظم صلاحيت رکندڙ تسليم ڪرڻ لڳا آهن، جڏهن ته ڀارت ۽ بنگلاديش جا لاڳاپا تاريخ جي سڀ کان وڌيڪ تڪراري سطح تي پهچي ويا آهن. آخر ۾ دي هندو خبردار ڪيو ته ڀارت ’’وشو گرو‘‘ جي بيانيي مان نڪري ’’وشو وڪٽم‘‘ جي طرف وڌي رهيو آهي ۽ ٻين کي الزام ڏيڻ حقيقت پسند پاليسي سازي ۾ سڀ کان وڏي رڪاوٽ بڻجي رهيو آهي.
ماهرن جو چوڻ آهي ته اخبار جو اعتراف پاڪستان جي موقف جي تصديق ڪري ٿو ته ڀارت جي خارجا پاليسي گهڻو ڪري آپٽڪس تي ٻڌل رهي آهي، عملي نتيجن تي نه. ڀارت هاڻي آمريڪا لاءِ ناگزير اسٽريٽجڪ شريڪ نه رهيو، جنهن سان پاڪستان جي موقف کي تقويت ملي ٿي. ڪجهه ملڪن پاران پاڪستاني عسڪري ڪارروائين جي حمايت ڀارت جي سفارتي ناڪامي کي واضع ڪري ٿي. پاڪستاني قيادت جي صلاحيتن جي اعتراف سان ڀارت جو اهو دعويٰ به رد ٿي وڃي ٿو ته پاڪستان عالمي سطح تي ڪمزور يا اڪيلو آهي. ماهرن جو وڌيڪ چوڻ آهي ته ڀارت کي بنگلاديش ۾ اقليتن بابت تشويش ظاهر ڪرڻ کان اڳ پنهنجي ملڪ ۾ اقليتن تي ٿيندڙ حملن کي روڪڻ گهرجي.
