لاڙڪاڻو(الطاف ولي کھاوڙ ) چيف جسٽس سنڌ جسٽس ظفر احمد راجپوت هاءِ ڪورٽ بار ايسوسيئشن طرفان ڪوٺايل تقريب کي خطاب ڪندي چيو آهي ته اڄ هاءِ ڪورٽ بار ايسوسيئيشن لاڙڪاڻي طرفان جنهن نموني مون کي سنڌي ثقافت، پٽڪي ۽ اجرڪ سان نوازيي عزت بخشي، ان احساس کي لفظن ۾ بيان ڪرڻ مشڪل آهي، حقيقت ۾ اجرڪ جا رنگ توهان جي محبت، خوشحالي ۽ خوشيءَ جي علامت آهن، اهي رڳو ثقافتي تحفا نه پر منهنجي لاءِ توهان جي محبت ۽ دعائون آهن. مان توهان جو دل جي گهراين سان شڪرگذار آهيان.
هن چيو ته اڄ هتي هن بار جي پنهنجي دوستن، نوجوان ۽ باصلاحيت وڪيلن سان چيف جسٽس هاءِ ڪورٽ آف سنڌ جي حيثيت ۾ خطاب ڪرڻ منهنجي لاءِ وڏي اعزاز جي ڳالهه آهي. منهنجو سفر جج کان چيف جسٽس هاءِ ڪورٽ آف سنڌ تائين 12 ورهين تي مشتمل رهيو ۽ انهن 12 ورهين دوران مون 10 کان وڌيڪ، يا جيڪڏهن صحيح چوان ته 12 روسٽر سٽنگ ۾ سرڪٽ ڪورٽ لاڙڪاڻي ۾ خدمتون سرانجام ڏنيون. الحمدالله انهن روسٽر سٽنگ ۾ مون لاڙڪاڻي ۾ رڳو وقت نه پر زندگي گذاري. اڄ منهنجي تقرير ٽن نقطن تي آهي جنهن ۾ پهريون نقطو سماج ۾ انصاف جي اهميت، ٻيو نقطو عدالتي انصاف ۽ ٽيون نقطو بار ايسوسيئيشن ۽ وڪيلن جي ڪردار تي مشتمل آهي انهن مان پهريون نقطو ته انصاف مضبوط، پرامن ۽ متوازن سماج جي بنياد آهي.
انصاف سڀني اخلاقي قدرن جي روح آهي، ڇو ته ان کان سواءِ نه حق محفوظ رهن ٿا ۽ نه ئي اعتماد جي فضا قائم ٿئي ٿي جڏهن فرد ۽ ادارا انصاف جي اصولن تي عمل ڪن ٿا ته سماجي بدعنواني، جبر ۽ ناانصافي پاڻمرادو ختم ٿيڻ لڳي ٿي. انصاف ذريعي ڪمزور کي سهارو ملي ٿو، طاقتور جون حدون مقرر ٿين ٿيون ۽ سماج ۾ برابري ۽ ڀائپي کي هٿي ملي ٿي. ان ڪري انصاف رڳو اخلاقي فرض ناهي، پر مضبوط، پرامن ۽ متوازن سماج جي بنياد ۽ سماجي ترقي ۽ امن جي ضمانت به آهي۔ سماج ۾ انصاف کي برقرار رکڻ لاءِ هڪ منظم ۽ مضبوط عدالتي نظام انتهائي ضروري آهي، جيڪو رياست ۾ ماڻهن جي جان، مال ۽ حقن جو تحفظ ڪري ۽ يقيني بڻائي ته هر ماڻهو کي سندس حق ملي.
ٻيو نقطو عدالتي انصاف جنهن عدالتي انصاف جو عمل مهذب ۽ ترقي يافته سماج لاءِ لازمي آهي. اهو زندگيءَ جي معاشي، سماجي ۽ سياسي شعبن ۾ امن ۽ خوشحالي جي بنياد فراهم ڪري ٿو. عدالتي انصاف هڪ پرامن سماج جو بنياد آهي، جيڪو امن، استحڪام، باهمي اعتماد ۽ انساني وقار کي برقرار رکي ٿو. اهو فردن جي حقن جي حفاظت، سماجي توازن جي قيام ۽ بدعنواني جي روڪٿام ۾ اهم ڪردار ادا ڪري ٿو، جنهن جي نتيجي ۾ مضبوط ۽ پرامن سماج قائم ٿئي ٿو.
عدالتي انصاف ناانصافي ختم ڪرڻ جو سڀ کان وڏو ذريعو آهي. اسان چڱيءَ ريت ڄاڻون ٿا ته انصاف کان سواءِ سماج ۾ بي توازني پيدا ٿي وڃي ٿي، جڏهن ماڻهن کي انصاف تائين رسائي نٿي ملي ته سماجي بگاڙ ۽ انتشار وڌي وڃي ٿو. تنهن ڪري رياست جي وحدت ۽ سالميت لاءِ انصاف جو نظام انتهائي اهم آهي. حضرت مولا عليؓ جو قول آهي ته انسان ڪفر سان ته زندهه رهي سگهي ٿو، پر ظلم سان نه. ظلم جي معني اها آهي ته ڪنهن انسان کي سندس حق کان محروم ڪيو وڃي. ٽيون نقطو بار ايسوسيئيشن ۽ وڪيلن جو ڪردار آهي، منهنجو يقين آهي ته بار ايسوسيئيشنز قانوني پيشو منظم ڪري انصاف جي فراهمي ۾ اهم ڪردار ادا ڪن ٿيون.
اهي وڪيلن جي اخلاقي ڪردار کي يقيني بڻائن ٿيون، قانون جي حڪمراني کي هٿي ڏئي عوام لاءِ قانوني خدمتن تائين رسائي آسان ڪن ٿيون، بار ايسوسيئشنز وڪيلن جي اهليت ۽ ايمانداري کي يقيني بڻائڻ سان گڏ عدليه ۽ قانوني پيشي جي آزاديءَ جي حفاظت لاءِ به سرگرم رهنديون آهن. بار ايسوسئيشن جو هڪ بنيادي اصول اهو آهي ته قانوني خدمتون هر شهري لاءِ، سندس مالي حيثيت کان سواءِ، دستياب هجن. اهي پيشورانه ترقي لاءِ مسلسل قانوني تعليم ۽ نون وڪيلن لاءِ رهنمائي جا پروگرام مهيا ڪن ٿيون، جنهن سان عدالتن ۾ وڪالت جو اعليٰ معيار برقرار رهي ٿو.
بار ايسوسيئيشنز وڪيلن ۽ بينچ جي وچ ۾ باهمي احترام تي ٻڌل لاڳاپن کي هٿي ڏين ٿيون، جيڪو عدالتن جي هموار ڪارڪردگي ۽ انصاف جي اثرائتي فراهمي لاءِ انتهائي ضروري آهي. مختصر طور جڏهن بار ايسوسيئيشنون سٺي نموني ڪم ڪن ٿيون ته انصاف جو نظام وڌيڪ مضبوط ٿئي ٿو. تقريب ۾ جسٽس شمس الدين عباسي، جسٽس عبدالحامد ڀرڳڙي، جسٽس ذوالفقار علي سانگي، جسٽس علي حيدر ادا، جسٽس ميران محمد شاھ، جسٽس محمد جعفر رضا، ڊسٽرڪٽ اينڊ سيشن جج سريش ڪمار سميت هاءِ ڪورٽ بار لاڙڪاڻو جي صدر اطهر عباس سولنگي، نائب صدر نور الدين مهيسر، جنرل سيڪرٽري آصف حسين چانڊيو، ڊسٽرڪٽ بار جي صدر محمد اسماعيل ابڙو، جنرل سيڪريٽري غلام مصطفيٰ مگسي سميت سينئر وڪيلن وڏي انگ ۾ شرڪت ڪئي. ان کان اڳ چيف جسسٽس سنڌ جسٽس ظفر احمد راجپوت طرفان هاءِ ڪورٽ لاڙڪاڻو ۽ ڊسٽرڪٽ اينڊ سيشن ڪورٽ ۾ مختلف اسڪيمن جو افتتاح پڻ ڪيو ويو.
