اسلام آباد (خصوصي رپورٽ) قومي اسيمبليءَ ۾ اڄ هڪ اهڙو لمحو ڏسڻ ۾ آيو، جيڪو پاڪستان جي آئيني تاريخ ۾ نئون موڙ آڻي سگهي ٿو— 27هين آئيني ترميم منظوري لاءِ پيش ڪئي وئي، جنهن سان عدليه جي جوڙجڪ، سو موٽو اختيارن، ۽ صدر مملڪت جي استثنا سميت ڪيترن ئي حساس معاملن تي قانوني تبديليون تجويز ڪيون ويون آهن۔
اجلاس جي شروعات سينيٽر عرفان صديقي جي مغفرت لاءِ دعا سان ٿي، جنهن کان پوءِ وفاقي وزير قانون اعظم نذير تارڙ ترميمي بل پيش ڪيو۔ هن چيو ته ترميم جي ذريعي آئيني عدالت جو قيام عمل ۾ آندو پيو وڃي، جنهن کي آئيني بنچز جي برابر اختيار حاصل هوندا۔
بل جا اهم نڪتا:
- سو موٽو اختيارن کي محدود ڪرڻ جي ڪوشش، جيڪو ماضي ۾ چونڊيل وزيراعظمن کي گهر موڪلڻ لاءِ استعمال ٿيو۔
- ججز جي بدلي جو نئون طريقو متعارف، خاص طور تي آرٽيڪل 200 تحت ٿيندڙ بديلن جي وضاحت۔
- صدر مملڪت کي آرٽيڪل 248 تحت تاحيات استثنا، پر ريٽائرمنٽ بعد پبلڪ آفيس رکڻ تي پابندي۔
- فيلڊ مارشل عاصم منير جي رينڪ کي آئيني تحفظ، جيڪو فرد واحد واپس نٿو وٺي سگهي۔
- سينيٽ چونڊن ۾ دير کي آئيني تحفظ، خاص طور تي خيبرپختونخوا جي صورتحال۔
ايون ۾ ڊرامائي موڙ:
جڏهن بل پيش ڪيو ويو، پي ٽي آءِ جي ميمبرن ايون ۾ داخل ٿي “ترميم نامنظور” جا نعرا لڳايا۔ بئريسٽر گوهر علي ترميم کي “جمهوري جي جنازي”سان تشبيهه ڏيندي چيو ته “اڄ جمهوريت دفن ٿي رهي آهي، ۽ عدليه کي ڪمزور ڪيو پيو وڃي”۔
هن الزام لڳايو ته پي ڊي ايم حڪومت اقتدار ۾ اچڻ بعد پنهنجا ڪيس ختم ڪرايا، هاڻ ترميمون آڻي احتساب کان بچڻ جي رٿابندي ڪري رهي آهي۔ هن ترميم کي “باکو ترميم” قرار ڏنو، جتي مبينا طور تي پارٽي پاليسي جي خلاف ووٽ به ڏنا ويا۔
سينيٽ ۾ اڳواٽ منظوري:
گذريل ڏينهن سينيٽ 27هين ترميم کي 64 ووٽن سان منظور ڪيو، جڏهن ته مخالفت ۾ ڪو به ووٽ نه آيو۔ پي ٽي آءِ جي سينيٽر سيـف الله ابڙو ۽ جي يو آءِ جي احمد خان پارٽي پاليسي جي خلاف حڪومت کي ووٽ ڏنو، جنهن تي پارٽي اندر ڇڪتاڻ وڌي وئي۔
ايندڙ منظرنامو:
ترميم جي منظوري سان سپريم ڪورٽ جي ڪيسن جي ورڇ، عدليه جي آزادي، ۽ سياسي احتساب جي نئين تشريح سامهون اچي سگهي ٿي۔ عوام، قانوني ماهر، ۽ سياسي ڌريون هن ترميم کي جمهوريت جي مستقبل لاءِ فيصلائڪ قدم قرار ڏئي رهيون آهن—پر سوال اهو آهي: ڇا هي ترميم انصاف کي ويجهو آڻيندي يا اقتدار کي محفوظ ڪندي؟.
